صفر تا صد پرورش مرغ گوشتی | مراحل، تغذیه و کاهش تلفات

پرورش مرغ گوشتی در ظاهر یک فعالیت کوتاه مدت است اما در عمل به مدیریت دقیق جزئیات وابسته است. از آماده سازی سالن و انتخاب جوجه یکروزه گرفته تا تغذیه، آب، تهویه و کنترل تلفات، هر تصمیم می تواند روی رشد مرغ گوشتی و سود نهایی دوره اثر بگذارد. این مقاله در خصوص رشد مرحله به مرحله جوجه گوشتی نوشته شده است تا مرغداران بتوانند با شناخت اصول درست، رشد یکنواخت تری داشته باشند و از خطاهای رایج در پرورش مرغ گوشتی جلوگیری کنند.

پرورش مرغ گوشتی یعنی چه؟

پرورش مرغ گوشتی

پرورش مرغ گوشتی به فرآیند نگهداری و مدیریت یک گله با هدف رسیدن به وزن مناسب در مدت زمان مشخص و با کمترین مصرف دان گفته می شود.

در این کار فقط وزن نهایی مهم نیست بلکه این سه عامل نیز تعیین کننده هستند:

• رشد یکنواخت گله

• مصرف منطقی خوراک

• تلفات کنترل شده

هرچه این سه مورد بهتر مدیریت شود سود دوره هم بالاتر خواهد بود.

آماده سازی سالن برای پرورش مرغ گوشتی

آماده سازی صحیح سالن قبل از ورود جوجه یکروزه نقش مهمی در کاهش تلفات هفته اول و بهبود عملکرد کل دوره پرورش دارد. در این مرحله باید شرایط محیطی سالن به گونه ای تنظیم شود که جوجه ها بدون استرس، به سرعت به آب و دان دسترسی پیدا کنند و رشد یکنواخت آغاز شود. مهم ترین اقدامات در این مرحله شامل موارد زیر است:

• شستشو و ضدعفونی کامل سالن و تجهیزات.

• بررسی و تنظیم سیستم گرمایشی، تهویه و سنسورهای دما.

• آماده سازی بستر خشک و یکنواخت در سطح سالن.

• تنظیم ارتفاع و فشار آبخوری ها و دانخوری ها.

• کنترل روشنایی و اطمینان از عملکرد صحیح تایمرها.

دما و رطوبت استاندارد در دوره پرورش جوجه گوشتی

در دوره پرورش جوجه گوشتی، رعایت محدوده استاندارد دما و رطوبت نقش مهمی در رشد یکنواخت و مصرف منظم آب و دان آماده دارد. زمانی که شرایط محیطی سالن در بازه مناسب نگه داشته شود جوجه ها رفتار طبیعی تری دارند و فشار کمتری به سیستم ایمنی آن ها وارد می شود. در روزهای ابتدایی دوره که توان سازگاری جوجه ها هنوز کامل نیست، تنظیم تدریجی دما و کنترل رطوبت کمک می کند تا عملکرد گله برای ادامه پرورش مرغ گوشتی بهتر باشد.

به نقل از راهنمای مدیریتی شرکت Aviagen ، پایداری دما و رطوبت سالن در طول دوره پرورش، نقش مستقیمی در حفظ مصرف دان و رشد یکنواخت گله دارد و نوسان های ناگهانی می تواند عملکرد پرورش جوجه های گوشتی را تحت تأثیر قرار دهد.

تهویه استاندارد برای پرورش مرغ های گوشتی

تهویه مناسب باعث می‌شود هوای سالم در سالن جریان داشته باشد و رطوبت و گازهای مضر به‌موقع از محیط خارج شوند. در پرورش مرغ گوشتی کنترل مناسب تهویه کمک می کند فشار محیطی روی گله به حداقل برسد.

نکات مهم در تهویه سالن مرغداری :

• خروج رطوبت اضافی برای جلوگیری از خیس شدن بستر.

• کاهش تجمع گازهایی مانند آمونیاک در سطح سالن.

• تنظیم ملایم تهویه در روزهای اول بدون ایجاد جریان مستقیم هوا.

• افزایش تدریجی تهویه هم‌زمان با رشد و افزایش وزن گله.

• هماهنگی تهویه با تراکم گله و شرایط کلی سالن.

تراکم مناسب گله در رشد مرغ گوشتی

پرورش جوجه گوشتی

تراکم گله مستقیماً بر مصرف دان و عملکرد گله در طول دوره پرورش مرغ گوشتی اثر می گذارد. زمانی که تعداد جوجه ها بیشتر از ظرفیت واقعی سالن باشد، کنترل هوا، بستر و دسترسی یکنواخت به آب و دان دشوار می شود و رشد جوجه ها از حالت یکنواخت خارج خواهد شد. در تعیین تراکم مناسب جوجه ها باید به عوامل زیر توجه شود:

• ظرفیت مفید سالن و توان تهویه

• وزن نهایی مورد انتظار در پایان دوره

• شرایط دمایی و رطوبتی محیط

• یکنواختی گله و نحوه پخش جوجه ها در سالن

در پرورش دادن مرغ گوشتی تراکم باید متناسب با شرایط سالن انتخاب شود تا تعادل بین تعداد جوجه ها و ظرفیت محیط حفظ شود. این کار به رشد یکنواخت تر گله و مدیریت بهتر دوره پرورش کمک می کند.

انتخاب جوجه یکروزه برای پرورش مرغ گوشتی

انتخاب جوجه یکروزه سالم و یکنواخت پایه اصلی موفقیت در پرورش مرغ گوشتی محسوب می شود و کیفیت آن تأثیر مستقیمی بر رشد، مصرف دان و تلفات در طول دوره دارد. جوجه هایی که از نظر سلامت عمومی در شرایط مطلوبی قرار دارند، سریع تر با محیط سالن سازگار می شوند و رشد یکنواخت تری را آغاز می کنند. در مقابل ورود جوجه های ضعیف یا ناهمگون می تواند از همان روزهای ابتدایی باعث اختلاف وزن و کاهش عملکرد نهایی گله شود.

تغذیه مرغ گوشتی؛ جایی که سود و زیان ساخته می‌شود

برای پرورش جوجه گوشتی باید از دان مناسب در زمان مناسب استفاده شود. اگر نوع دان یا زمان مصرف آن درست انتخاب نشود مصرف خوراک به درستی انجام نمی شود و رشد گله از همان ابتدا عقب می افتد. به همین دلیل برنامه تغذیه باید مرحله به مرحله و متناسب با سن جوجه ها تنظیم شود تا رشد یکنواخت و وزن مطلوب در پایان دوره حاصل شود.

مرغ گوشتی معمولاً در سه مرحله اصلی تغذیه می شود و هر مرحله هدف مشخصی دارد. در جدول زیر نحوه تغذیه مرغ گوشتی آورده شده است.

چند نکته تغذیه ای که واقعاً اثر دارد:

• دان باید همیشه تازه و بدون کپک باشد.

• دانخوری ها باید در دسترس همه گله باشد.

• تغییر دان باید تدریجی باشد.

• در گرما دان دهی در زمان خنک تر انجام شود.

اهمیت آب در سلامت و رشد مرغ گوشتی

در پرورش جوجه های گوشتی آب مهم ترین ماده مصرفی است و کمبود یا کیفیت نامناسب آن خیلی سریع روی مصرف دان و رشد اثر می گذارد. اگر جوجه ها آب کافی و تمیز در دسترس نداشته باشند حتی بهترین دان هم به درستی مصرف نمی شود و عملکرد پرورش افت می کند. به همین دلیل، آب یکی از بهترین شاخص ها برای بررسی وضعیت گله است.

نکات کاربردی مدیریت آب که مرغدار باید بداند

مدیریت صحیح آب در سالن مرغداری کمک می کند مصرف دان به صورت طبیعی انجام شود و رشد جوجه ها بدون وقفه ادامه پیدا کند به همین دلیل بررسی روزانه وضعیت آب اهمیت زیادی دارد.

• آب باید همیشه تمیز، شفاف و بدون بو در دسترس گله باشد.

• فشار آب در خطوط بهصورت یکنواخت تنظیم شود تا همه جوجه ها دسترسی برابر داشته باشند.

• ارتفاع آبخوری ها متناسب با سن جوجه ها تنظیم شود تا از هدررفت آب جلوگیری شود.

• شستشو و ضدعفونی خطوط آبخوری به صورت منظم انجام شود.

• مصرف آب روزانه کنترل شود؛ کاهش ناگهانی معمولاً نشانه وجود مشکل در سالن است.

مدیریت بستر در پرورش مرغ گوشتی

بستر مناسب یکی از عوامل مؤثر در حفظ سلامت گله و کیفیت هوای سالن است. زمانی که بستر خشک و یکنواخت باشد، فشار کمتری به پاهای جوجه ها وارد می شود و احتمال تجمع آمونیاک کاهش پیدا می کند. در مقابل بستر خیس یا کیک شده معمولاً نشانه وجود مشکل در رطوبت، تهویه یا مدیریت آبخوری ها است.

در پرورش مرغ گوشتی، اضافه کردن بستر جدید بدون اصلاح علت اصلی، معمولاً نتیجه مطلوبی ندارد. اگر رطوبت سالن بالا باشد، بستر تازه هم خیلی زود خیس می شود و شرایط دوباره تکرار خواهد شد.

نکات مهم در مدیریت بستر :

• بستر باید از ابتدا به صورت یکنواخت در کل سالن پخش شود.

• اطراف آبخوری ها به طور منظم بررسی و در صورت نیاز خشک شود.

• کیک شدن بستر معمولاً نشانه رطوبت بالای سالن است.

• قبل از اضافه کردن بستر جدید، تهویه و مدیریت آب اصلاح شود.

نوردهی و نقش آن در رشد مرغ گوشتی

نوردهی مناسب به تنظیم رفتار گله و مصرف دان کمک می کند و نقش مهمی در رشد یکنواخت مرغ گوشتی دارد. زمانی که برنامه نوری به درستی اجرا شود، جوجه ها آرام تر هستند و دسترسی منظم تری به آب و دان دارند. در روزهای ابتدایی دوره، نور کافی باعث می شود جوجه ها سریع تر محل آب و دان را پیدا کنند. پس از تثبیت مصرف دان، ثبات برنامه نوری اهمیت بیشتری پیدا می کند و تغییرات ناگهانی می تواند باعث استرس و بی قراری گله شود.

اصول ساده در نوردهی سالن :

• تأمین نور کافی در روزهای اول برای شروع مناسب تغذیه.

• تنظیم برنامه نوری منظم بعد از تثبیت مصرف دان.

• پرهیز از تغییر ناگهانی شدت یا مدت نور.

• در صورت نبود تجهیزات پیشرفته، رعایت ثبات نور اولویت دارد.

تاثیر بهداشت در پرورش مرغ گوشتی

رعایت بهداشت در پرورش مرغ گوشتی

در پرورش مرغ گوشتی، درمان معمولاً زمانی آغاز می شود که بخشی از خسارت وارد شده است. به همین دلیل رعایت اصول بهداشتی از ابتدا نقش مهمی در کاهش تلفات و حفظ عملکرد گله دارد.

بسیاری از مشکلات بهداشتی با رعایت چند اصل ساده قابل پیشگیری هستند و بی توجهی به همین موارد می تواند کل دوره پرورش را تحت تأثیر قرار دهد.

• شستشو و ضدعفونی کامل سالن قبل از جوجه ریزی.

• کنترل ورود و خروج افراد به سالن.

• استفاده از لباس و کفش مخصوص داخل سالن.

• حذف سریع پرنده های ضعیف یا مشکوک.

• مدیریت رطوبت برای کاهش ریسک بیماری هایی مانند کوکسیدیوز.

زمان مناسب کشتار و پایان دوره پرورش

تصمیم گیری برای کشتار نباید فقط بر اساس وزن نهایی گله انجام شود. معیار مهم تر، نسبت مصرف دان به افزایش وزن است. زمانی که مصرف دان بالا می رود اما افزایش وزن کند می شود ادامه دوره می تواند سودآوری را کاهش دهد.

در اغلب واحدها دوره پرورش مرغ گوشتی بین ۴۰ تا ۴۵ روز است اما شرایط واقعی گله، روند رشد و مصرف دان باید مبنای تصمیم نهایی قرار گیرد.

اشتباهات رایج در پرورش مرغ گوشتی

بخش زیادی از افت رشد و عملکرد گله، به چند اشتباه تکراری در مدیریت سالن بر می گردد. شناخت این اشتباهات و جلوگیری از آن ها، مسیر پرورش را کوتاه تر و کم هزینه تر می کند.

• تراکم بالا بدون توان تهویه مناسب.

• نوسان شدید دما در هفته اول دوره.

• تغییر ناگهانی دان و بی نظمی در تغذیه.

• خیس شدن بستر و بی توجهی به آن.

• ضعف در مدیریت آب و شستشوی خطوط آبخوری.

کنترل همین موارد ساده، نقش زیادی در بهبود رشد مرغ گوشتی و کاهش تلفات خواهد داشت.

جمع بندی

پرورش مرغ گوشتی یک فرآیند مدیریتی است که موفقیت در آن به توجه هم زمان به محیط سالن، تغذیه، آب، بهداشت و پایش مداوم گله بستگی دارد. با آماده سازی درست سالن، مدیریت دما و تهویه، تغذیه مرحله ای، آب سالم و رعایت اصول بهداشتی، می توان رشد یکنواخت تری داشت و تلفات را به حداقل رساند. این راهنما با هدف پاسخ دادن به پرسش های رایج مرغداران نوشته شده تا مسیر پرورش مرغ گوشتی شفاف تر و قابل کنترل تر شود.

در پلتفرم مرغابی می توانید محصولات تخصصی طیور را بررسی کنید و با انتخاب درست، دوره ای کم ریسک تر و پربازده تر داشته باشید.

سوالات متداول پرورش مرغ گوشتی

• بهترین زمان شروع پرورش مرغ گوشتی چه موقع است؟

زمان شروع پرورش زمانی مناسب است که بتوان دما، تهویه و رطوبت سالن را به صورت پایدار کنترل کرد. فصل به تنهایی تعیین کننده نیست و مدیریت شرایط محیطی اهمیت بیشتری دارد.

• چرا تلفات مرغ گوشتی در هفته اول بیشتر است؟

بیشتر تلفات هفته اول به دلیل نوسان دما، کیفیت پایین جوجه یکروزه، دسترسی نامناسب به آب و دان یا آماده نبودن سالن رخ می دهد.

• دان آماده بهتر است یا جیره دست ساز؟

برای بیشتر واحدها، دان آماده استاندارد ریسک کمتری دارد، زیرا فرمولاسیون آن متعادل است و احتمال خطای تغذیه ای را کاهش می دهد.

• چگونه می توان رشد یکنواخت مرغ گوشتی را حفظ کرد؟

با انتخاب جوجه یکروزه یکنواخت، تنظیم درست دما و تهویه، تغذیه مرحله ای، دسترسی مناسب به آب و دان و کنترل تراکم گله می توان رشد یکنواخت را حفظ کرد.

• چه زمانی ادامه دوره پرورش مرغ گوشتی به صرفه نیست؟

زمانی که مصرف دان افزایش پیدا می کند اما افزایش وزن کاهش می یابد، ادامه دوره می تواند سود را کم کند و تصمیم برای کشتار باید بررسی شود.