
تماشای بیرون آمدن یک جوجه کوچک از دل تخم، یکی از زیباترین و شگفتانگیزترین صحنههای طبیعت است. فرقی نمیکند که شما یک پرورشدهنده حرفهای طیور باشید یا صرفاً از روی علاقه و کنجکاوی بخواهید در خانه و با یک دستگاه کوچک این کار را تجربه کنید؛ در هر صورت، دانستن اصول اولیه برای موفقیت در این کار حیاتی است. یکی از مهمترین اطلاعاتی که قبل از روشن کردن دستگاه یا خواباندن پرنده روی تخمها باید بدانید، مدت زمان جوجه کشی برای هر پرنده است.
هر پرندهای ساعت بیولوژیکی خاص خود را دارد و جنین داخل تخم، نیازمند زمان مشخصی برای تکامل است. اگر این زمان را به درستی ندانید، نمیتوانید شرایط دما و رطوبت را در روزهای پایانی (که به آن دوره هچ میگویند) به درستی تنظیم کنید و زحمات چند هفتهای شما به راحتی هدر میرود. در این مقاله آموزشی، با لحنی ساده و دوستانه، به شما میگوییم که چگونه زمانبندی دقیقی برای پرندههای مختلف داشته باشید و چه عواملی بر این فرآیند تاثیر میگذارند.
شاید در نگاه اول فکر کنید که تخمها را داخل دستگاه میگذاریم و هر وقت جوجهها آماده بودند، خودشان بیرون میآیند. اما واقعیت ماجرا کمی پیچیدهتر است. فرآیند رشد جنین به دو مرحله کلی تقسیم میشود: مرحله اول که به آن «ستر» (Setter) میگویند و مرحله دوم که «هچر» (Hatcher) نام دارد. در مرحله ستر، تخمها نیاز به چرخش منظم، دمای بالاتر و رطوبت کمتر دارند. اما در سه روز پایانی، چرخش باید متوقف شود، دما کمی کاهش یابد و رطوبت به شدت بالا برود تا پوسته تخم نرم شده و جوجه بتواند آن را بشکند.
بنابراین، اگر شما ندانید که مدت زمان جوجه کشی پرنده مورد نظرتان دقیقاً چند روز است، هرگز متوجه نخواهید شد که چه زمانی باید چرخش تخمها را متوقف کنید و شرایط را تغییر دهید. اشتباه در محاسبه این زمان، مستقیماً باعث خفه شدن جوجهها در داخل تخم یا به دنیا آمدن جوجههای ضعیف و ناقص میشود. در ادامه، این زمانبندی را برای محبوبترین پرندگان بررسی میکنیم.
تنوع پرندگان بسیار زیاد است و هر کدام ویژگیهای فیزیولوژیکی منحصربهفردی دارند. معمولاً یک قانون کلی در طبیعت وجود دارد که میگوید هر چقدر جثه پرنده و اندازه تخم آن بزرگتر باشد، زمان بیشتری هم برای رشد کامل جنین نیاز است.
البته این قانون همیشه هم صددرصدی نیست و استثناهایی وجود دارد. برای اینکه بتوانید برنامهریزی دقیقی داشته باشید، در بخشهای زیر به بررسی تکتک پرندههای رایج میپردازیم تا با ویژگیهای زمانی هر کدام به خوبی آشنا شوید.
مرغها محبوبترین پرندگان برای شروع این کار هستند. برای اطلاعات کاملتر در مورد جوجه کشی مرغ، لازم است بدانید که مدت زمان جوجه کشی مرغ به طور استاندارد ۲۱ روز است. در ۱۸ روز اول، تخمها در مرحله ستر قرار دارند و باید به طور مرتب چرخانده شوند. از پایان روز هجدهم، شما باید چرخش را متوقف کرده و رطوبت را افزایش دهید تا جوجهها در روز بیست و یکم با موفقیت از تخم خارج شوند. البته در نژادهای بسیار ریز (مینیاتوری) ممکن است این زمان یک روز کمتر شود.

اگر فرد عجولی هستید و میخواهید زودتر نتیجه کارتان را ببینید، بلدرچین بهترین انتخاب برای شماست. مدت زمان جوجه کشی بلدرچین در میان طیور پرورشی از همه کوتاهتر است و برای بلدرچینهای معمولی (ژاپنی) تنها ۱۷ تا ۱۸ روز طول میکشد. شما باید در روز چهاردهم چرخش تخمها را متوقف کنید. جوجههای بلدرچین بسیار ریز و فرز هستند و به محض خشک شدن پرهایشان در دستگاه، شروع به دویدن میکنند.
بوقلمونها جثه بزرگتری نسبت به مرغ دارند و طبیعی است که تخمهای درشتتر آنها به زمان بیشتری برای تبدیل شدن به جوجه نیاز داشته باشد. مدت زمان جوجه کشی بوقلمون دقیقاً ۲۸ روز است. برای این پرنده، ۲۵ روز اول دوره ستر و ۳ روز پایانی دوره هچر محسوب میشود. جوجههای بوقلمون در زمان تولد بسیار حساس هستند و رعایت دقیق دما در این ۲۸ روز برای سلامت آنها بسیار حیاتی است.
اردکها پرندگانی آبزی هستند و تخمهای آنها پوسته ضخیمتر و چربتری دارد. مدت زمان جوجه کشی اردک در اکثر نژادهای معمولی (مانند اردک پکنی یا محلی) ۲۸ روز است، یعنی دقیقاً مشابه بوقلمون. اما یک استثنای بسیار مهم وجود دارد و آن هم «اردک مسکویی» یا همان اردک اسرائیلی است که دوره جوجهکشی آن حدود ۳۵ روز طول میکشد. پس قبل از شروع کار، حتماً از نژاد اردک خود مطمئن شوید.
غازها نیز مانند اردکها جزو پرندگان آبزی دستهبندی میشوند و تخمهای بسیار بزرگی دارند. برای جزئیات بیشتر درباره جوجه کشی غاز، لازم است بدانید که مدت زمان جوجه کشی غاز بسته به نژاد آن (محلی، قوغاز، تولوز و غیره) بین ۲۸ تا ۳۲ روز متغیر است، اما به طور میانگین ۳۰ روز را به عنوان معیار در نظر میگیرند. به دلیل ضخامت بالای پوسته تخم غاز، در طول این دوره نیاز به اسپری کردن آب ولرم روی تخمها و خنک کردن روزانه آنها وجود دارد تا شرایط طبیعی شبیهسازی شود.

قرقاولها پرندگانی زینتی و بسیار زیبا هستند که پرورش آنها سودآوری خوبی هم دارد. مدت زمان جوجه کشی قرقاول کمی متغیر است؛ زیرا نژادهای بسیار متفاوتی از این پرنده در جهان وجود دارد. برای قرقاولهای معمولی (طوقدار یا آمریکایی) این زمان حدود ۲۴ تا ۲۵ روز است. اما برای برخی نژادهای خاص و زینتی مانند قرقاول طلایی یا بلژیکی، ممکن است بین ۲۲ تا ۲۶ روز زمان نیاز باشد. بیست و یک روز اول برای قرقاول معمولی دوره ستر و سه روز آخر دوره هچر است.
برای اینکه یک دید کلی و سریع به تمامی اعداد و ارقام گفته شده داشته باشید، اطلاعات مهم مربوط به هر پرنده را در جدول زیر خلاصه کردهایم. شما میتوانید از این جدول به عنوان یک راهنمای سریع در کنار دستگاه خود استفاده کنید.
|
نام پرنده |
کل زمان جوجهکشی |
دوره ستر |
دوره هچر |
|
مرغ |
۲۱ روز |
۱۸ روز اول |
۳ روز آخر |
|
بلدرچین |
۱۷ الی ۱۸ روز |
۱۴ روز اول |
۳ الی ۴ روز آخر |
|
بوقلمون |
۲۸ روز |
۲۵ روز اول |
۳ روز آخر |
|
اردک (معمولی) |
۲۸ روز |
۲۵ روز اول |
۳ روز آخر |
|
غاز |
۲۸ الی ۳۲ روز |
۲۷ روز اول |
۳ الی ۴ روز آخر |
|
قرقاول |
۲۴ الی ۲۵ روز |
۲۱ روز اول |
۳ الی ۴ روز آخر |
حالا که با زمانبندی دقیق هر پرنده آشنا شدید، باید بدانید که صرفاً گذشتن این روزها به معنای تولد جوجهها نیست. عوامل محیطی میتوانند این زمان را کوتاهتر یا طولانیتر کنند. برای مثال، اگر دمای دستگاه شما حتی نیم درجه بالاتر از حد استاندارد باشد، جوجهها ممکن است یک روز زودتر به دنیا بیایند که اغلب با مشکلاتی مثل جمع نشدن کیسه زرده همراه است. برعکس، اگر دما پایینتر از حد نرمال باشد، مدت زمان جوجه کشی طولانیتر شده و جوجهها دیرتر و با بدنی ضعیف از تخم خارج میشوند.
همچنین، سن تخمهای نطفهدار قبل از قرار گرفتن در دستگاه بسیار مهم است. اگر تخمها را بیش از ۷ روز در محیط بیرون نگه داشته باشید و سپس وارد دستگاه کنید، به ازای هر روز نگهداری اضافه، ممکن است چند ساعت به زمان کلی جوجهکشی اضافه شود. برای اینکه بتوانید یک جوجه کشی کامل و بینقص را داشته باشید، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
آمادهسازی و ضدعفونی: قبل از هر چیز، دستگاه را تمیز کرده و ۲۴ ساعت قبل از چیدن تخمها آن را روشن کنید تا دما و رطوبت تثبیت شود.
چیدن تخمها و شروع دوره ستر: تخمهای نطفهدار سالم را طوری که سر پهن آنها رو به بالا باشد در شانهها قرار دهید و تقویم خود را بر اساس نوع پرنده علامت بزنید.
نطفهسنجی (کندلینگ): در میانه دوره (مثلاً روز هشتم برای مرغ)، با یک چراغقوه تخمها را در تاریکی بررسی کنید و تخمهای بدون نطفه را خارج کنید تا فضای دستگاه را آلوده نکنند.
انتقال به دوره هچر: دقیقاً سه روز مانده به پایان زمان استاندارد هر پرنده، تخمها را از شانههای چرخشی خارج کرده، کف سبدها بچینید و تنظیمات دما و رطوبت را تغییر دهید.
صبر و حوصله در روز آخر: وقتی اولین ترکها را روی تخم دیدید، به هیچ وجه درب دستگاه را باز نکنید؛ زیرا رطوبت خارج شده و جوجههای دیگر داخل تخم خشک میشوند. صبر کنید تا پرهای جوجهها کاملاً خشک شود و سپس آنها را خارج کنید.
در نهایت، به یاد داشته باشید که جوجهکشی ترکیبی از علم و تجربه است. با رعایت دقیق مدت زمان جوجه کشی برای هر پرنده و فراهم کردن دما، رطوبت و تهویه مناسب، میتوانید راندمان کار خود را به حداکثر برسانید. طبیعت قوانین دقیقی دارد و هر چقدر شما بتوانید شرایط مصنوعی دستگاه را به شرایط زیر بدن پرنده مادر نزدیکتر کنید، در پایان دوره با تعداد بیشتری از جوجههای سالم، شاداب و پرانرژی روبرو خواهید شد که خستگی تمام این روزهای انتظار را از تن شما بیرون میکنند. برای مطالعه مقالات و مشاهده فیلم های آموزشی دقیق و کامل در حوزه جوجه کشی مجله بلدرچین دماوند قطعا به شما کمک زیادی میکند.
برچسب ها : جوجه کشی,آموزش جوجه کشی
درصورت تمایل می توانید دیدگاه خود را در خصوص این خبر با کلیک بر روی کلید 'ثبت دیدگاه' وارد نمایید





























